“พล่าปลาสมุนไพร”
ประชาสัมพันธ์ข้อมูลความรู้จากหลักสูตรฯ โรงเรียนการเรือน ประจำวันจันทร์ที่ 27 กรกฎาคม 2569 จัดทำโดย หลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาโภชนาการและการประกอบอาหารเพื่อสุขภาพและการชะลอวัย
หัวข้อ : “พล่าปลาสมุนไพร”
“พล่าปลาสมุนไพร” เมนูอาหารไทยที่ผสาน โปรตีนคุณภาพจากปลา เข้ากับความหลากหลายของสมุนไพรและผักสด เช่น ตะไคร้ ใบมะกรูด หอมแดง พริก และสะระแหน่ จึงไม่ได้โดดเด่นเพียงรสชาติที่สดชื่นและกลิ่นหอมเฉพาะตัว แต่ยังเป็นแหล่งของสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพ (Bioactive Compounds) จากวัตถุดิบหลายชนิด ทั้ง bioactive peptides, citral, essential oils, organosulfur compounds, capsaicinoids และ polyphenols ซึ่งเมื่ออยู่ร่วมกันในมื้ออาหาร สะท้อนแนวคิดของ Food Matrix Effect และการบริโภคอาหารที่หลากหลายเพื่อสนับสนุนสุขภาพโดยรวม
จุดเด่นของพล่าปลาสมุนไพร
ปลา — แหล่งโปรตีนคุณภาพสูงและเปปไทด์ที่มีฤทธิ์ทางชีวภาพ
ตะไคร้ — มี Citral เป็นองค์ประกอบสำคัญของน้ำมันหอมระเหย
ใบมะกรูด — ให้น้ำมันหอมระเหยและสารพฤกษเคมีตามธรรมชาติ
หอมแดง — มีสารกลุ่ม Organosulfur compounds และสารต้านอนุมูลอิสระ
พริก — มี Capsaicinoids ที่ให้รสเผ็ดและมีคุณสมบัติทางชีวภาพ
สะระแหน่ — เป็นแหล่งของสารกลุ่ม Polyphenols และสารหอมระเหยจากพืช
ในภาพรวม วัตถุดิบที่หลากหลายช่วยเสริมองค์ประกอบของอาหารทั้ง โปรตีน สารพฤกษเคมี และสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพ เหมาะกับแนวคิดการรับประทานอาหารเพื่อส่งเสริมสุขภาพ
Nutrition Insight
คุณค่าของ “พล่าปลาสมุนไพร” ไม่ได้มาจากวัตถุดิบชนิดใดชนิดหนึ่ง แต่เกิดจากการผสมผสาน ปลา + ผัก + สมุนไพร ภายในจานเดียว องค์ประกอบของอาหารและปฏิสัมพันธ์ระหว่างสารอาหารจึงมีส่วนกำหนดการย่อย การปลดปล่อย และการนำสารสำคัญไปใช้ในร่างกาย ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิด Food Matrix ในวิทยาศาสตร์อาหาร ดังนั้น พล่าปลาสมุนไพรจึงเป็นตัวอย่างที่ดีในการสื่อสารแนวคิด Functional Food ในบริบทอาหารไทย โดยเน้น “อาหารเพื่อสนับสนุนสุขภาพ” มากกว่าการกล่าวอ้างว่าอาหารสามารถรักษาโรคได้
ข้อมูลวิชาการโดย อาจารย์ธัญลักษณ์ อุ่นสุข อาจารย์ผู้รับผิดชอบหลักสูตรฯ
- Granato, D., et al. (2020). Annual Review of Food Science and Technology, 11, 93-118.
https://doi.org/10.1146/annurev-food-032519-051708 - Aguilera, J. M. (2019), Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 59(22),3612-3629.
https://doi.org/10.1080/10408398.2018.1502743 - Kim, S. K., & Wijesekara, I. (2010), Journal of Functional Foods, 2(1), 1-9.
https://doi.org/10.1016/jjff.2010.01.003 - Shah, G., et al. (2011). Journal of Advanced Pharmaceutical Technology & Research,
2(1), 3-8. https://doi.org/10.4103/2231-4040.79796 - Chueahongthong, F. et al.(2011). Journal of Ethnopharmacology, 136(2), 488-492.
https://doi.org/10.1016/j.jep.2010.06.027
